"Pianowereld heeft er een nieuwe coryfee bij"

do 11 okt '07 In oktober 2005 won hij unaniem de Eerste Prijs van de International Frederic Chopin Piano Competition in Warschau. Afgelopen zondagavond debuteerde de 22-jarige Poolse pianist Rafał Blechacz in de serie Meesterpianisten met een indrukwekkend solo-recital met "superieure vertolkingen van" werken van Haydn, Liszt, Szymanowski en Chopin: "de pianowereld heeft er een jonge coryfee bij en zijn naam is Rafał Blechacz!", schreef Christo Lelie daags na het recital in Trouw.

Rafał Blechacz opende met de 'Sonate in Es gr.t., Hob.XVI:52' van Joseph Haydn waarmee hij "direct al de harten van zijn publiek stal". "Met een grote rijkdom aan expressie en een intelligente weergave van de grote vorm, gaf hij een indrukwekkende vertolking van deze monumentaalste onder de Haydn-sonates". Daarna "deed de jonge pianist de vleugel ruisen en tintelen in drie magnifiek vertolkte etudes van Liszt ": "In 'Waldesrauschen', 'La Leggierezza' en 'Gnomenreigen' van Liszt toverde Blechacz moeiteloos en elegant met feeërieke klanken." Daarna speelde Blechacz de 'Variaties in bes kl.t., op. 3' van zijn landgenoot Karol Szymanowski: "Zo’n werk hoor je nooit. Brahmsiaans als het is, bleek het beslist de moeite waard, mits uitgevoerd door een kunstenaar van Blechacz’ kaliber".

Na de pauze bereikte Blechacz "de grootste diepgang" in de '24 Preludes, op. 28' van Frédéric Chopin, die ook op zijn net bij Deutsche Grammophon uitgekomen CD zijn opgenomen. Bela Luttmer schreef hierover in de Volkskrant: "Dat hij wel raad weet met Chopin zal niemand verbazen. Maar dat hij op zijn 22ste al een unieke, uit honderden herkenbare visie op de 24 Preludes neerzet, daarvan val je ook met die voorkennis van je stoel".

Het publiek liet de jonge Pool niet gaan voordat hij twee toegiften had gespeeld: de "briljante" 'Etincelles, op. 36 nr. 6' van Moszkowski en de "heel chic en elegant gespeelde" Wals in cis kl.t., op. 64 nr. 2 van Chopin.

Het recital van Rafał Blechacz is opgenomen door de AVRO en zal op zondag 11 november om 20.00 uur in het programma 'Zondagavondconcert' worden uitgezonden op radio 4. U kunt deze uitzending nog tot een week na de uitzenddatum on-line beluisteren.

Uit de pers:
Een selectie citaten uit recensies van het recital van Rafał Blechacz:

NRC Handelsblad – maandag 8 oktober 2007
"Blechacz is een meesterpianist"
"Een pianist die het Chopin Concours in Warschau wint, behoort tot de wereldtop. In de voetsporen van Maurizio Pollini, Martha Argerich en Krystian Zimerman, won de 22-jarige Poolse pianist Rafał Blechacz in 2005. Voor het eerst in de historie van het concours kreeg hij nog drie speciale prijzen: voor de beste mazurka’s, de beste polonaise en de beste uitvoering van Chopins Eerste pianoconcert." (...) "Dat concert speelde Blechacz in 2006 in de ZaterdagMatinee, zeldzaam poëtisch en elegant, dromerig en melancholiek. Nu debuteerde Blechacz in de serie Meesterpianisten en maakte indruk met superieure vertolkingen van Haydn, Liszt, Szymanovski en Chopin." (...) "Heilige toewijding lijkt het sleutelwoord voor de magie van Blechacz, die in alle opzichten overkomt als een uiterst consciëntieuze werker. Hij geeft hooguit zestig concerten per jaar en de stukken die hij speelt staan lang op zijn repertoire. Zijn soepele virtuositeit en zijn heldere inzicht in de partituur dienen slechts als middelen om een hoger doel te bereiken." (...) "Als een geraffineerde klankarchitectuur, ontvouwt Blechacz de muziek als het ware van binnenuit tot verfijnde karakterstukken." (...) "Alle emoties worden vertaald in genuanceerde kleurschakeringen. Zo ontstaan fascinerende ‘klankgedichten’, die zich organisch voortbewegen en feilloos lijken te suggereren wat de componist zich in zijn nobelste momenten moet hebben voorgesteld." (...) "Tijdens de opening van Haydns Sonate in Es, Hob. XVI: 52 zocht Blechacz nog als een door Sturm und Drang opgelierde jonge hond naar de juiste balans, maar het Adagio klonk innig en teder, en de Finalewas boordevol esprit. In Waldesrauschen, La Legierra [moet zijn: La Leggierezza, red. RCM] en Gnomenreichen van Liszt toverde Blechacz moeiteloos en elegant met feeërieke klanken, zoals ooit de jonge Mendelssohn dat moet hebben gedaan." (...) "Zijn visie op Szymanowki’s Variaties in bes, op. 3 overtuigde door de onnadrukkelijke romantiek ervan. Blechacz slaagde met een tien voor de meesterproef tijdens zijn briljante, dynamische en uiterst suggestieve vertolking van de 24 Preludes op. 28 van Chopin, gevolgd door ingetogen toegiften van Moskovsky en Chopin."
(Recensente: Wenneke Savenije)

Trouw – dinsdag 9 oktober 2007
"De pianowereld heeft er een nieuwe coryfee bij"
"Het Chopin Concours heeft de nodige coryfeeën opgeleverd. Maurizio Pollini en Krystian Zimerman zijn verreweg de beroemdsten. Winnaar van het meest recente concours (2005) was de Pool Rafał Blechacz, nu 22 jaar. Zondag maakte hij zijn debuut in de serie Meesterpianisten. Gezien de kwaliteit van zijn spel valt te verwachten dat zijn naam straks in één adem met die van Pollini en Zimerman genoemd gaat worden." (...) "Of die doorbraak echt gaat komen, valt te bezien, omdat daarbij ook tal van andere, vaak buitenmuzikale factoren een rol spelen. Maar aan zijn spel zal het zeker niet liggen. Blechacz bleek een perfecte techniek te bezitten, die hij geenszins gebruikt om een muzikale circusact te presenteren. Integendeel: met die solide techniek en zijn uitzonderlijke speelgemak kan Blechacz zich volledig op de muziek richten. Het maakte een buitengewoon sympathieke en eerlijke indruk." (...) "Blechacz stal de harten van zijn publiek direct al met de Sonate in Es. Hob. XVI:52 van Joseph Haydn. Met een grote rijkdom aan expressie en een intelligente weergave van de grote vorm, gaf hij een indrukwekkende vertolking van deze monumentaalste onder de Haydn-sonates. Uiterst sporadisch en altijd zeer subtiel beroerde hij de pedalen van de vleugel, wat in combinatie met accuraat vingerspel tot een zeldzaam transparante klank leidde." (...) "Diezelfde helderheid sierde de drie Concertetudes van Franz Liszt. Die speelde hij met veel allure, maar tegelijk zonder opsmuk en met een ranke klank. Een grotere diversiteit aan stemmingen en kleuren was vervolgens te beluisteren in de Variaties in bes, opus 3 van Blechacz’ landgenoot Karol Szymanowski. Zo’n werk hoor je nooit. Brahmsiaans als het is, bleek het beslist de moeite waard, mits uitgevoerd door een kunstenaar van Blechacz’ kaliber. In deze muziek kwam deze avond pas ten volle tot uiting dat de jonge pianist ook een prachtig legato en een zangerig toucher heeft." (...) "De grootste diepgang bereikte Blechacz in de 24 Préludes, opus 28 van Frédéric Chopin. In deze qua sfeer en uitdrukking stuk voor stuk zo verschillende miniaturen liet Blechacz niet alleen prachtige details en grote contrasten horen: bovenal slaagde hij erin een overkoepelend verhaal te vertellen, door zeer doordacht om te gaan met de tempoverhoudingen tussen de losse préludes en de timing van de inzetten. Zulk rijp en fraai pianospel is zeldzaam voor iemand van 22: de pianowereld heeft er een jonge coryfee bij en zijn naam is Rafał Blechacz!"
(Recensent: Christo Lelie)

Telegraaf – dinsdag 9 oktober 2007
"Pools pianowonder"
"Sinds hij twee jaar geleden het Chopin Concours in Warschau won, gaat het snel met de carrière van Rafał Blechacz. De 22jarige Pool maakte zondagavond zijn debuut in de prestigieuze serie Meesterpianisten van Marco Riaskoff. De faam was hem kennelijk vooruitgesneld, want er moesten extra stoelen tot dicht bij de vleugel worden geplaatst, alsof er een nieuwe Krystian Zimerman was opgestaan." (...) "Hoewel Blechacz tal van goede eigenschappen deelt met zijn beroemde landgenoot, is hij beslist geen kloon van hem. Hij is een echte persoonlijkheid, een vroegrijpe musicus die toch nog volop de mogelijkheden heeft verder te groeien, hoe briljant en expressief zijn spel ook nu al is. Deutsche Grammophon brengt deze maand een cd van hem uit met onder meer de 24 Preludes opus 28 van Chopin. Die speelde hij ook deze avond in het Amsterdamse Concertgebouw." (...) "Eén simpele prelude is eigenlijk al voldoende om de ware meesterpianist te herkennen. Nummer 4 bijvoorbeeld, een paar eenvoudige akkoorden in de linkerhand, een schuchtere zanglijn rechts: een amateur draait er de handen niet voor om. Maar als Blechacz hem speelt, gebeurt er een klein wonder. Elke toon lijkt op een goudschaaltje gewogen, elke seconde verandert de muziek een nuance van kleur. Daar valt misschien nog wel meer te ontdekken dan in het mitrailleurvuur van nummer 22 of de razende hartstocht van de laatste prelude. Hoewel hij niet zuinig is met het rechterpedaal, blijft de klank transparant. Groots en meeslepend is dit pianospel, maar ook verfijnd en poetisch." (...) "Blechacz liet voor de pauze horen hoe Haydn op z’n oude dag in zijn laatste Sonate (nummer 52) nog op avontuur ging. Daarna deed de jonge pianist de vleugel ruisen en tintelen in drie magnifiek vertolkte etudes van Liszt en brak hij een lans voor de Variaties opus 3 van Szymanowski, waarin deze Poolse componist nog zijn draai moest vinden." (...) "Veel applaus, twee toegiften: de briljante ’Étincelles’ opus 36, nummer 6 van Moszkowksi en, heel chic en elegant gespeeld, de Wals opus 64, nummer 2 van Chopin. Een Pools onderonsje dus, maar het was een belevenis dit allemaal mee te maken."
(Recensent: Eddie Vetter)

de Volkskrant – dinsdag 9 oktober 2007
"Blechacz geeft Chopin een wilde sensuele aantrekkingskracht"
"Sinds Lev Oborin in 1927 het eerste Chopinconcours op zijn naam schreef, is de vijfjaarlijkse wedstrijd in Warschau een betrouwbare graadmeter voor succes in de concertzaal. De lange, klinkende carrières van Bella Davidovich, Maurizio Pollini, Martha Argerich en Krystian Zimerman begonnen alle in de Poolse hoofdstad. Het geheim? Als er geen absoluut geniale Chopinvertolker tussen zit, wordt de eerste prijs niet uitgereikt." (...) "Rafał Blechacz, een onderdeurtje van nog geen 1 meter 65 uit het Poolse dorp Naklo nad Notecia, kreeg in 2005 niet alleen de hoofdprijs, maar ook een hele trits bijzondere onderscheidingen. Op afstand versloeg hij zijn rivalen, en opmerkelijk was dat tijdens dezelfde editie juist de tweede prijs in de kast bleef." (...) "Dit weekeinde debuteerde Blechacz in de Amsterdamse serie Meesterpianisten. Dat hij wel raad weet met Chopin zal niemand verbazen. Maar dat hij op zijn 22ste al een unieke, uit honderden herkenbare visie op de 24 Preludes neerzet, daarvan val je ook met die voorkennis van je stoel." (...) "Blechacz schakelt met de snelheid van een toptennisser. Hij maakt lange rally’s van felle, krachtige slagen en legt dan ineens de bal stil om de kleur van een tussenstemmetje uit te lichten of de duisternis van een akkoordsequens. Chopins Preludes, inmiddels ook vastgelegd op Blechacz’ debuut-cd bij DGG, krijgen er een wilde, sensuele aantrekkingskracht van." (...) "Een frisse Haydnsonate in Es Hob. XVI:52 en een liefdevol neergezette Variatiecyclus op. 3 van Szymanowski vormden een mooi contrast. Maar beide moesten het afleggen tegen Liszts concertetude La leggierezza." (...) "Daarin verruilde Blechacz de logge hamers in het mechaniek van de Steinway voor een tennisballetje dat gewichtloos en pijlsnel over te snaren rolt."
(Recensente: Bela Luttmer)