"Volodos is een weergaloze pianovirtuoos"

do 6 dec '07 De Russische pianovirtuoos Arcadi Volodos gaf afgelopen zondagavond zijn zesde recital in de serie Meesterpianisten. Hij bleek zich te hebben ontwikkeld tot een "weergaloze pianovirtuoos": "Van de kunstenmaker die hij was toen hij debuteerde is hij uitgegroeid tot een volwassen kunstenaar van de hoogste categorie", aldus Christo Lelie in Trouw. Volodos speelde werken van Clementi, Brahms, Schumann en Liszt.

Volodos opende zijn recital met de zelden gespeelde 'Sonate in fis kl.t., op. 25 nr. 5' van Muzio Clementi, die door hem "ideaal vertolkt werd: rank, licht, fijn gefraseerd en briljant". Brahms' 'Intermezzo in Bes gr.t., op 76 nr. 4' klonk onder Volodos' handen "ingetogen en dromerig", terwijl in diens 'Capriccio in cis kl.t., op. 76 nr. 5' en 'Variaties op een eigen thema in D gr.t., op. 21 nr. 1' "het pianodier in Volodos los[brak]".

In Schumanns 'Waldszenen, op. 82' "betoonde Volodos zich de fijnzinnige, muzikale fijnschilder" en wist hij "de luisterrijkdom te bevorderen, waar andere pianisten wellicht zouden verzanden in introvert gepriegel". Liszts 'Après une lecture de Dante, fantasia quasi sonata' speelde Volodos vervolgens "magistraal in de opbouw, met altijd maximale helderheid en details". "Ver uitstijgend boven de materie liet de eigenzinnige virtuoos de vleugel angstaanjagend grommen en brullen en dan weer verleiden, smeken en fluisteren."

Volodos gaf zijn publiek drie toegiften: 'El lago' (Le lac) uit: 'Paisajes' van Federico Mompou, een eigen bewerking van de 'Carmen Variaties' van Bizet en tot slot de door J.S. Bach bewerkte 'Siciliano' van Antonio Vivaldi: "Het werd door Volodos zo verstild en aangrijpend gespeeld, dat het publiek in een soort trance raakte, terwijl [...] de waterlanders zich aandienden."

Het recital van Arcadi Volodos is niet voor radio-uitzending opgenomen.

Uit de pers:
Een selectie citaten uit recensies van het recital van Arcadi Volodos:

NRC Handelsblad – maandag 3 december 2007
"Volodos is een weergaloze pianovirtuoos"
"Hoe klinken eenzame bloemen of een vogel als profeet? Arcadi Volodos, de meest a-typische onder de grote pianovirtuozen, heeft daarover glasheldere ideeën die hij op betoverende wijze in klank vertaalt. Net als Schumann, die zich bij het componeren van zijn Waldszenen omringde met prenten van het woud. Deel voor deel liet de componist zich inspireren door gedichten over de natuur, die in de romantiek een klankbord werd voor de gemoedsbewegingen van menselijke ziel. Volodos zwierf door de bossen van Schumann in een meditatieve stemming en liet zich slechts in delen als het opzwepende Jager auf der Lauer en het stoere Jagdlied verleiden tot onstuimige mannelijke heroïek. " (...) "Volodos, die zijn weergaloze pianistiek afdoet als een gave Gods waarvoor hij nooit hard heeft hoeven werken, opende zijn recital met een geraffineerde en delicate uiteenzetting van Clementi’s Sonate in fis, op. 25 nr. 5. Als een schatgraver diepte hij alle poëzie en schoonheid op uit de muziek van deze tijdgenoot van Mozart, die vooral bekend staat als de uitvinder van schoolse etudes die star en metronomisch opklinken in menige muziekschool. " (...) "Ingetogen en dromerig klonk het weemoedige Intermezzo in Bes, op. 76 nr. 4 van Brahms. Maar in diens heftig gepassioneerde Capriccio in cis, op. 76 nr. 5 en de weerbarstige Variaties op een eigen thema in D, op. 21 nr. 1 brak het pianodier in Volodos los. " (...) "Zonder zich ook maar een seconde te verlagen tot het stuntwerk van een circuspaard, regeerde Volodos over de helse taferelen van D’Après une lecture de Dante, fantasia quasi sonata van Liszt. Met satanische souplesse liet hij lawines aan noten voorbij razen. Ver uitstijgend boven de materie liet de eigenzinnige virtuoos de vleugel angstaanjagend grommen en brullen en dan weer verleiden, smeken en fluisteren. " (...) "Er volgden spectaculaire toegiften van Mompou en een eigen parafrase van Bizets Carmen à la Horowitz, waarna Volodos zijn gedenkwaardige recital afsloot met een hemels langzaam deel uit een Bach-bewerking van Vivaldi."
(Recensente: Wenneke Savenije)

Trouw – dinsdag 4 december 2007
"Grootse Arcadi Volodos filosofeert achter klavier"
"Klassiek Arcadi Volodos in de serie Meesterpianisten op 2/12 in het Concertgebouw, Amsterdam. In 1996 startte Arcadi Volodos zijn carrière als de ultieme pianovirtuoos. Niemand kon sneller en meer noten tegelijk spelen, al leek het soms meer op een circusact dan op serieus musiceren. Daar bleef het gelukkig niet bij. Vorig jaar schreef ik na zijn optreden in de serie Meesterpianisten dat zijn toucher rijker was geworden en dat hij in het pianissimo het mooiste klonk." (...) "Afgelopen zondag bleek Volodos zich nog verder te hebben ontwikkeld. Van de kunstenmaker die hij was toen hij debuteerde is hij uitgegroeid tot een volwassen kunstenaar van de hoogste categorie. Hij drukt niet alleen toetsen in, maar filosofeert achter het klavier. Hij behoort nu tot de allergrootste pianisten van dit moment. Aangenaam was dat Volodos geen doorsneeprogramma speelde. " (...) "Hij opende bijvoorbeeld met de zelden te horen Sonate in fis opus 25 nr. van Muzio Clementi. Deze rivaal van Mozart is vooral bekend vanwege zijn piano-etudes en eenvoudige sonatines. Onder zijn circa 60 pianosonates bevinden zich echter hoogwaardige meesterwerken en daaronder is opus 25 nr. 4 een absolute topper. Het stuk is voor een groot deel geënt op oude voorbeelden van Domenico Scarlatti, maar in het derde deel wijst het opeens vooruit op de wereld van Schubert. Het is een aantrekkelijke en gave compositie, die door Volodos met grote inleving ideaal vertolkt werd: rank, licht, fijn gefraseerd en briljant. " (...) "Volodos’ kwaliteiten leidden in drie werken van Brahms tot een totaal andere pianoklank, soms ijl, maar vaak ook dik, zompig en ’donkerbruin’ van tint, kortom perfect Brahmsspel. Naast een Intermezzo en Capriccio uit opus 76 speelde Volodos Brahms’ Variaties op een eigen thema in D, opus 21. Eigenlijk is dit onbekende werk helemaal niet zo aantrekkelijk. Knap van Volodos om het met zo veel visie te vertolken, dat je er als luisteraar volledig van in de ban raakte. " (...) "In de ’Waldszenen’ van Schumann betoonde Volodos zich de fijnzinnige, muzikale fijnschilder. Liszts ’Dante-Sonate’ werd vervolgens een hels spektakel, letterlijk. Opmerkelijk was dat Volodos in zijn onovertroffen theatrale en kleurrijke uitvoering te midden van de ergste pandemonische passages, onverwacht fraaie doorkijkjes in het paradijs gaf. Zelfs in de luidste passages bleef zijn toon veerkrachtig en welluidend. " (...) "Het dankbare publiek kreeg drie toegiften. Schitterend geschakeerd klonk het laat-impressionistische ’El lage’ van Federico Mompou. Daarna kwam, bloedstollend virtuoos, Volodos’ eigen transcriptie van de wals uit Bizets ’Carmen’, en tot slot het Largo uit een Vivaldi-concert en door J. S. Bach voor orgel bewerkt. Het werd door Volodos zo verstild en aangrijpend gespeeld, dat het publiek in een soort trance raakte, terwijl (bij mij althans) de waterlanders zich aandienden."
(Recensent: Christo Lelie)

Noordhollands Dagblad – dinsdag 4 december 2007
"Pianist Volodos is wilde haren kwijt"
"Het is alweer zijn zesde concert in de serie Meesterpianisten, sinds zijn verpletterende debuut in 1998. Dat betekent dat Arcadi Volodos bijna jaarlijks op het lijstje prijkt van Marco Riaskoffs keurkorps-der-grootsten. " (...) " En ook dit seizoen liet de ieder jaar iets zwaarlijviger wordende Rus een grootse indruk achter. Zijn spel is zachter en intiemer dan de jaren ervoor. Volodos is poëtischer en diepzinniger geworden. Alleen in de toegiften herkenden we de ondubbelzinnige toetsenvirtuoos, met zijn duivelse transcripties, waarvan Volodos ook nog eens het alleenrecht van de volmaakte uitvoering heeft." (...) "Onverwacht en daarmee verrassend was zijn keuze het recital te openen met een Sonate van Clementi. Wie kent als noest liefhebber niet zijn talrijke Sonatines? In de 'Sonate in fis, opus 25 nr. 5' horen we Volodos, die het lieflijke idioom vederlicht speelt, maar wel met een ingebouwde grondigheid à la Beethoven. Het openingsdeel kreeg een evenwichtige dynamiek en daarmee allure mee. Met gratie in het langzame deel en een grote innerlijke beschaving voor het 'Presto' kreeg de Italiaanse evenknie van Mozart alle eer die het verdiende. " (...) "De tedere bui van Volodos zette zich door in drie werken van Johannes Brahms, waar het 'Intermezzo in Bes' een naar binnen gericht gevoelsleven opende en het 'Capriccio in cis klein' een contrastrijke tegenhanger vormde. " (...) "De fraai doorleefde uitbarsting was van korte duur, want ook de 'Variaties op een eigen thema, opus 21' kregen van Volodos een hoge mate van beschaving mee. Volodos permitteerde zich een grote bewegingsvrijheid in de tempi, steeds ondersteund door een golvende dynamiek en mijmerende mimiek. De meest zachtaardige kant van Brahms werd belicht in een clair obscure van bedeesde gevoelens en een wonderbaarlijke allure. Slechts weinige pianisten weten dit uit Brahms op te diepen. " (...) "In de negen delen van 'Waldszenen, opus 82' van Schumann liet Volodos zijn fantasie de vrije loop, zij het verpakt in integere emoties. Volodos leek hier te vervlakken, maar wist juist de luisterrijkdom te bevorderen, waar andere pianisten wellicht zouden verzanden in introvert gepriegel. Het sprookjesbos van Schumann als gezien door een kijkdoos, met plaatjes en schakeringen op schaal. " (...) "Met Liszt kregen veel luisteraars bij Volodos wellicht een 'thuisgevoel'. Maar Volodos is de loze virtuositeit al vele malen gepasseerd. Ook in 'D'Après une lecture de Dante, fantasia quasi una sonata' was diepgang enorm en maakte zijn techniek deel uit van een kolkende muzikale stormvloed. Magistraal in de opbouw, met altijd maximale hederheid in de details."
(Recensent: Jos Ruiters)