"Superieur Beethoven-spel door Anton Kuerti"

wo 11 jun '08 De Canadese pianist Anton Kuerti verving afgelopen zondagavond de geblesseerde Murray Perahia. Zijn debuutrecital in de serie Meesterpianisten bestond louter uit werken van Beethoven. Voor de pauze speelde hij de Sonate nr. 26 in Es gr.t., op. 81a "Les Adieux" en de Sonate nr. 23 in f kl.t., op. 57 "Appassionata". Na de pauze stonden de 33 Variaties op een thema van Anton Diabelli in C gr.t., op. 120 op het programma.

Het recital van Anton Kuerti is niet voor radio-uitzending opgenomen.

Uit de pers:
Een selectie citaten uit recensies van het recital van Anton Kuerti:

De Volkskrant – woensdag 11 juni 2008
"Vervangend meesterpianist Kuerti is dichterlijk verfijnd"
"Wanneer meesterpianistenkenner Riaskoff een nieuwe naam introduceert, is het opletten geblazen. Echt spannend wordt het als een van zijn publieksfavorieten het laat afweten. Jaren geleden liet Alfred Brendel zich excuseren. Zijn vervanger was de hier onbekende Grigori Sokolov. Krystian Zimerman kreeg Ivan Moravec als stand-in en Murray Perahia kan sinds het afgelopen weekeinde zelfs twee indrukwekkende remplaçanten op zijn naam schrijven. Na Mikhail Pletnev was het nu Anton Kuerti die het Concertgebouw op z’n kop zette." (...) "Helemaal onbekend is de Oostenrijkse Canadees niet in Nederland. Zo’n dertig jaar geleden speelde hij al eens in de Kleine Zaal van het Concertgebouw, nadat hij hier eerder door Anton Kersjes was geïntroduceerd. Dat hij pas nu, op zijn 69ste, zijn recitaldebuut maakt in de Grote Zaal kan wellicht worden geweten aan het ontbreken van een lokale impresario. Aan Kuerti’s spel ligt het zeker niet." (...) "Beethovens bekende sonates op. 81a (Les Adieux) en op. 57 (Appassionata) hoef je maar één keer van Kuerti te horen om ze blind te herkennen." (...) "Zijn eigenzinnig uitgesponnen motieven doen eerder denken aan het spel van zijn oude docenten Horszowski en Serkin dan aan de gestroomlijnde designpianistiek van veel van zijn jongere collega’s." (...) "En net als een oude meester liet Kuerti in de sonates wel eens een nootje tussen zijn vingers door glippen. Dat gebeurde hem, opmerkelijk genoeg, niet in Beethovens Diabelli-variaties. Uitgerekend de compositie die het uiterste vraagt aan acrobatische pianistenfratsen klonk bij Kuerti zo gaaf dat je er een cd van zou kunnen maken. En, veel belangrijker, zo dichterlijk verfijnd als je hem nergens anders tegenkomt."
(Recensente: Bela Luttmer)

Trouw – dinsdag 10 juni 2008
"Superieur Beethoven-spel door onbekende Anton Kuerti"
"Tot tweemaal toe heeft meesterpianist Murray Perahia dit jaar zijn optreden in de Amsterdam geannuleerd. Een terugkerende ontsteking aan zijn duim dwong hem zijn recital van 3 februari uit te stellen tot 8 juni. Hij bleek nog niet genezen. Als plaatsvervanger was zondag de in Nederland onbekende Anton Kuerti te horen in een Beethoven-recital." (...) "De 69-jarige Anton Kuerti is geboren in Oostenrijk, studeerde in Amerika bij Mieczyslaw Horszowski en Rudolf Serkin, maar woonde het grootste deel van zijn leven in Canada. En daar is hij ’wereldberoemd’, evenals in de VS. Die roem drong nauwelijks door in Europa. Hij was wel enkele malen in Nederland te beluisteren, onder meer in de kleine zaal van het Concertgebouw; zijn optreden van zondag was een debuut in de grote zaal." (...) "De kwetsbaar klinkende en bijna aarzelende manier waarop hij zijn recital opende met Beethovens Sonate in Es (’Les Adieux’) deed allerminst vermoeden tot welke artistieke hoogten Kuerti later die avond zou stijgen. In het intiem en gaaf gespeelde Andante espressivo van deze sonate, en vooral in de uitbundige en briljante finale, werd al meer en meer duidelijk dat Kuerti een visionair pianist is. Zijn leven lang is hij met Beethovens muziek bezig geweest. Hoorbaar is hij tot diep in het wezen daarvan doorgedrongen en op bijna ouderwets te noemen, bescheiden wijze, zonder mooidoenerij, overdreven pathos of egotripperij, deelde de sympathieke musicus zijn bevindingen met het publiek." (...) "In de Sonate ’Appassionata’ werd Kuerti’s musiceren bevlogener, contrastrijker en persoonlijker. De eerste twee delen boeiden meer dan de finale, al moet worden gezegd dat het weldadig was dat Kuerti Beethovens tempovoorschrift Allegro ma non troppo (snel maar niet té) serieus nam en wachtte met het inzetten van een racepartij tot waar de componist daar om vraagt: in het coda." (...) "Het wonder geschiedde toen Anton Kuerti de ’Diabellivariaties’ op superieure wijze vertolkte. Door de enorme lengte, thematische beperkingen en technische complexiteit is dit voor menig pianist een onneembare vesting. Zo niet voor Kuerti, die de 33 variaties gaaf, briljant, levendig en analytisch speelde en onnavolgbaar met elkaar in verband wist te brengen. De partituur van de ’Diabellivariaties’ is te vergelijken met een ruwe reuzendiamant. Het is aan de pianist die te splijten tot 33 briljanten die stuk voor stuk in facetten geslepen moeten worden en die gezet in een gouden tiara opnieuw verenigd worden, nu in al hun schoonheid. Anton Kuerti, de onbekende grootheid, zal na dit debuut hopelijk ook hier wereldberoemd worden."
(Recensent: Christo Lelie)

Noordhollands Dagblad – woensdag 11 juni 2008
"Pianist Anton Kuerti is een Canadese kanjer"
"In Europa hebben we Alfred Brendel, maar in Canada hebben ze Anton Kuerti. Een levende legende, wiens fenomenale piano-uitvoeringen daar vrijwel dagelijks op de radio klinken." (...) " Het lot bracht Kuerti in aanraking met Marco Riaskoff, samensteller van de prestigieuze serie 'Meesterpianisten' in het Amstedamse Concertgebouw. Wegens het uitvallen van Murray Perahia zocht Riaskoff een invaller, hij vond Anton Kuerti bereid en zodoende maakte de Canadees zondag zijn debuut in de rij van 'Meesterpianisten'. En wat haast nooit gebeurt, gebeurde nu: Kuerti werd getrakteerd op een fluisterstille zaal." (...) "Kuerti blijkt een Beethovenvertolker bij uitstek te zijn, iemand die Beethoven begrijpt en aanvoelt. Vreemd is dat niet, want Kuerti is geboren in Oostenrijk. Een avond lang Beethoven hoeft beslist niet langdradig te zijn, sterker nog: de grauwsluier aan verstokte vertolkingen werd door Kuerti met volle overtuiging opzij geschoven. Dat begon met de 'Sonate nr. 26 in Es, opus 81a', waar Kuerti met name de verhalende aspecten wist te belichten. Iedere zin kende in de opbouw een rubato, maar nooit werd dit een manier. Hier hoorden we de ouderwets nukkige Beethoven, die ambachtelijk werd vertolkt. Kuerti deed dit met subtiel pedaalgebruik, wat een kristallen helderheid in de klank betekende en een groot scheppend vermogen binnen de grote lijnen mogelijk maakte." (...) "Al even fascinerend was Kuerti in de 'Appassionata' Sonate nr. 23, die met zorgvuldig gekozen tempi van nature vloeide en stroomde. Zijn interpretatie is geen kopie van een grote vertolker, maar komt volledig uit eigen koker. In zijn optimaal geconcentreerde spel was onbewust wegglippen uitgesloten. Zijn passie bleef beklijven en zijn toonvorming liet vele kleuren en nuances horen. Het leek alsof we hier een nieuwe partituur hoorden." (...) "Thema en 33 variaties op een thema van Anton Diabelli wist Kuerti op fascinerende wijze te ontrafelen. Iedere variatie kreeg de kans zijn eigen karakter te ventileren, zonder dat Kuerti steeds te vluchtig anticipeerde op de volgende. Alle expressiviteit binnen de doorwrochte variatievorm kwam hiermee tot volledige wasdom, gevoed door Kuerti's markante ritmiek. Doordat Kuerti veel fantasie in de uitvoering legde, verhief hij deze naar een absoluut topniveau. Wat een perfectie."
(Recensent: Jos Ruiters)

NRC Handelsblad – maandag 9 juni 2008
"Anton Kuerti overtuigt in ‘Diabelli’"
"Opnieuw heeft Murray Perahia last van een blessure aan zijn rechterduim, zodat hij zijn recital in de serie Meesterpianisten moest afzeggen. De van origine Oostenrijkse pianist Anton Kuerti, die opgroeide in de Verenigde Staten en zich vestigde in Canada, viel in met een Beethoven-programma, waarbij hij vooral indruk wist te maken met diens zelden uitgevoerde en berucht gecompliceerde Diabelli Variaties." (...) "Een sterrenstatus als Glenn Gould voor klassiek of Oscar Peterson voor jazz heeft Kuerti, die doorgaat voor een van de betere pianisten van Canada, ook in zijn eigen land nooit gehad. Maar de 70- jarige pianist, die evenals Perahia ook bij Horszowski studeerde, ontving er wel prijzen en eredoctoraten, waaronder onlangs de Arts Award for Lifetime Artistic Achievement." (...) "Kuerti geldt als een eigenzinnige, politiek bewuste pianist, die geen concessies wil doen aan de commercie. Hij schuwt exceptionele honoraria, want die zijn volgens hem in strijdmet de spirituele betekenis van de klassieke muziek. Hij stelde zich ooit voor de socialistische New Democratic Party in Toronto verkiesbaar voor het parlement, maakte zich sterk voor Amnesty International en zette zich in voor de walvissen." (...) "Een paar jaar geleden onderbrak Kuerti een recital in Ottawa, omdat er iets rammelde in de vleugel. Hij haalde een schroevendraaier, sleutelde aan het instrument en liet het publiek twintig minuten wachten totdat de klus was geklaard. Was excentriciteit eens het handelsmerk van de geniale Glenn Gould, de intellectuele pianistiek van Kuerti lijkt net niet uitzonderlijk genoeg om zijn eigenaardigheden op te vatten als ‘bijproduct’ van zijn genialiteit." (...) "Nadat de wellicht nerveuze Kuerti in een rommelig en krachteloos gespeelde Sonate nr. 26 ‘Les Adieux’ met moeite op dreef was gekomen, bloeide zijn a-sensuele toucher open tijdens zijn heftige en gedreven vertolking van Beethovens ‘Appassionata’." (...) "Timing, balans, akkoordspel, klankkwaliteit, spanningsopbouw, stemvoering en fraseringen voegden zich echter pas samen tot een werkelijk overtuigend geheel in zijn geconcentreerde en intens doorleefde interpretatie van Beethovens Diabelli Variaties, die Kuerti al opnam in 1974, voordat hij alle sonates en concerten van Beethoven op de plaat zette." (...) "Met name waar Mozart en Bach ‘langskomen’ in deze onnavolgbare variatiereeks, wist Kuerti momenten te creëren waarin het even leek alsof de muziek ter plekke opnieuw werd geboren."
(Recensente: Wenneke Savenije)