Concertgebouw zweeft na magistrale vertolking

do 12 feb '09 Afgelopen zondagavond maakte de jonge Oekraïense pianist Alexander Gavrylyuk een magistraal debuut in de serie Meesterpianisten: "Je maakt het niet elke avond mee: publiek dat het Concertgebouw fluitend en zingend verlaat," schreef de Volkskrant daags na het recital. NRC Handelsblad constateerde dat Alexander Gavrylyuk "debuteerde in de serie Meesterpianisten alsof hij er al drie pianistenlevens op heeft zitten. Wie op die leeftijd al zó superieur en waarachtig kan pianospelen, is geboren met de gave van de goddelijke concentratie." En Christo Lelie besloot zijn recensie in Trouw met: "Alle stoppen sloegen bij het publiek door in Mendelssohns Bruidsmars, gespeeld in de bewerking van Liszt die door Horowitz nog eens extra geraffineerd is gemaakt. Gavrylyuk lijkt de piano-ontdekking van het jaar, ook al is dat pas net begonnen."

Het recital van Alexander Gavrylyuk is opgenomen door de AVRO en zal op zondag 1 maart om 20.00 uur in het programma 'Zondagavondconcert' worden uitgezonden op radio 4. U kunt deze uitzending nog tot een week na de uitzenddatum on-line beluisteren.

Daarnaast kunt u het gehele recital nog via internet bekijken en beluisteren in hoge kwaliteit beeld en geluid op de website van MonteVerdi.tv.

Uit de pers:
Een selectie citaten uit recensies van het recital van Alexander Gavrylyuk:

de Volkskrant – woensdag 11 februari 2009
Concertgebouw zweeft na magistrale vertolking
"Pianist uit Oekraïne blijkt bij zijn debuut in Amsterdam een virtuoos ‘prijsbeest’."
"Musicus is alleen maar beter geworden na zwaar auto-ongeluk."

Je maakt het niet elke avond mee: publiek dat het Concertgebouw fluitend en zingend verlaat. Eén enthousiasteling kon zich tijdens het concert al niet meer inhouden. Toonvast floot hij de Huwelijksmars van Felix Mendelssohn mee, de vierde en laatste toegift van de debuterende Meesterpianist Alexander Gavriljoek. Al die blijheid werd gevoed door de flow van dit 24-jarige prijsbeest. Pianospelen? Bij Gavriljoek lijkt het een fluitje van een cent.

In mei 2008 trad hij voor het eerst op in Nederland. In juni debuteert hij bij het Nederlands Philharmonisch Orkest. Het Concertgebouworkest heeft hem al gestrikt voor het volgende seizoen. En allerwegen heerst de sensatie dat we er weer een hebben: een jonkie dat niet alleen over de toetsen dartelt, maar ook nog eens virtuoos communiceert.

En dan te bedenken dat Alexander Gavriljoek zes jaar geleden in coma lag. Bij een auto-ongeluk verbrijzelde hij zijn schedel boven zijn linkeroog. Achteraf meldde de pianist dat de herstelperiode hem in elk geval tijd tot nadenken had verschaft. En als musiceren ging over het verklanken van diepmenselijke gevoelens, had hij er alvast een paar doorleefd.

De Oekraïner leerde het vak in Sydney en woont tegenwoordig met een Australisch paspoort in Berlijn. Al revaliderend leerde hij nog een les: stel nooit uit tot morgen wat je vandaag kunt doen. Het programma waarmee hij naar Amsterdam kwam, zag er dan ook hondsmoeilijk uit. In de verkeerde handen lopen Brahms’ Paganiniva- riaties en Rachmaninovs Tweede pianosonate al snel uit op een avond vol gedonder. En hoeveel pianisten hebben zich niet vertild aan ‘op - warmertjes’ als Mozart en Bach?

Maar Alexander Gavriljoek maakt het zware licht, en het lichte laat hij zweven. Mozarts sonate KV 576 trok voorbij als een geurige voorjaarsbries. Van een krankzinnige ‘lichtvingerigheid’ was de tweede toegift, Flight of the Bumblebee, waarin tevens werd bewezen dat een polsgewricht kan trillen met de repeteersnelheid van een specht. Reserve gold hooguit voor Bachs Toccata en Fuga in d, een orgelstuk waarin de pianist bij vlagen verloren rondliep.

Met groot gezag betrad Gavriljoek het terrein dat vingers en reputaties kan knakken. In zijn vertolking van Rachmaninov en Brahms demonstreerde hij hoe je partituren transparant maakt. Je markeert steels de melodie, geeft de baslijn stiekem profiel, en schijnt de tussenstemmen heimelijk bij. Natuurlijk doe je dat vanuit superieure rust en alsof het je allemaal ter plekke invalt.

Gavriljoeks klankwereld tovert de heldere lijnen en kleurvlakken voor ogen van een Mondriaan. Wie er een paar euro aan wil spenderen, kan het memorabele debuut nakijken op monteverdi.tv.
(Recensent: Guido van Oorschot)

Trouw – dinsdag 10 februari 2009
Pianist Alexander Gavrylyuk is de ontdekking van het jaar
Geen van de jonge pianisten die afgelopen jaren debuteerden in de Meesterpianistenserie, maakte zo’n onuitwisbare indruk als zondag de 24jarige Alexander Gavrylyuk. Sinds hij het Horowitz Concours, het Yamaha Concours en het Arthur Rubinstein Concours won, geniet de Oekraïner internationaal grote faam.

Gavrylyuk bleek zo natuurlijk, sympathiek en bescheiden te musiceren, dat zijn onwaarschijnlijk gave techniek, welke die van Volodos en Lang Lang lijkt te evenaren, slechts een vehikel bleek om de muziek te laten spreken. Kenmerkend is dat de virtuoos Gavrylyuk niet schroomde met de Sonate KV 576 van Mozart in alle rust en eenvoud te beginnen. Hoeveel klavierleeuwen die schitteren in Liszt en Rachmaninov, vallen niet door de mand in de technisch simpele maar muzikaal lastige Mozart-sonates? Niet Gavrylyuk. Hij speelde de snelle hoekdelen relatief langzaam, helder en evenwichtig en met werkelijk begrip. Verfijning en muzikale diepte kenmerkten zijn vertolking van het adagio en bewezen zijn muzikale wasdom.

De technische moeilijkheden die Brahms in zijn ’Paganinivariaties’ stopte, leken kinderspel voor Gavrylyuk. Zelden hoorde ik het zo helder, licht en kleurrijk, met warme expressie in de langzame variaties.

Omstreeks 1900 maakte Busoni transcripties van de orgelwerken van Bach. Dat leverde zeer complexe stukken op, waarin Busoni de orgelklank naar de piano transplanteerde. Let wel: de klank van orgels uit het begin van de twintigste eeuw. Het grote verschil in esthetiek tussen bewerker en componist is dat Busoni meer dynamische lagen en kleuren aanbracht, dan Bach dat gewend was. Dankzij zijn rijkgeschakeerde toucher wist Gavrylyuk in Bach/Busoni’s Toccata en Fuga in d die laatromantische ’orgelregistraties’ met veel verve neer te zetten, in een speelwijze, geënt op de tradities van de vroege twintigste eeuw.

Zijn surplus aan techniek zette Gavrylyuk ten slotte in voor de Tweede sonate van Rachmaninov. Hij schiep er een indrukwekkend bouwwerk van met grote contrasten.

Dat Gavrylyuk zich verwant voelt aan de laatromantische grootmeesters van de ’Golden Age’, zoals Rachmaninov en Horowitz, bleek uit zijn keuze van de toegiften. Naast fluwelige klanken in Skrjabin en Rachmaninov was groot spektakel te horen in Cziffra’s bewerking van RimskyKorsakovs ’Flight of the Bumblebee’. Alle stoppen sloegen bij het publiek door in Mendelssohns Bruidsmars, gespeeld in de bewerking van Liszt die door Horowitz nog eens extra geraffineerd is gemaakt. Gavrylyuk lijkt de piano-ontdekking van het jaar, ook al is dat pas net begonnen.
(Recensent: Christo Lelie)

NRC Handelsblad – maandag 9 februari 2009
Gavrylyuk is al jong een meesterpianist
Focus is het geheim van Alexander Gavrylyuk, de 24-jarige meesterpianist uit de Oekraïne, die debuteerde in de serie Meesterpianisten alsof hij er al drie pianistenlevens op heeft zitten. Wie op die leeftijd al zó superieur en waarachtig kan pianospelen, is geboren met de gave van de goddelijke concentratie.

Gavrylyuk vertrok op zijn dertiende met zijn leraar Victor Makarov naar Australië, won eerste prijzen op ondermeer het Horowitz Piano Concours in Kiev en het Arthur Rubinstein Concours in Tel Aviv en vestigde zich onlangs in Berlijn. Hij lijkt van nature te beschikken over al die kwaliteiten die violist Jascha Heifetz onontbeerlijk achtte voor een groot solist: de zenuwen van een stierenvechter, de spijsvertering van een boer, de vitaliteit van een bordeelhoudster, de tact van een diplomaat en de concentratie van een Tibetaanse monnik.

Gavrylyuk speelt alsof de piano een verl engstuk van hemzelf is, bijna zonder technische beperkingen en gevoelsmatig met een opmerkelijk integere beleving van de muziek. Hij begon zijn bijzondere recital met een fijnzinnige vertolking van Mozarts Sonate in D KV 576, waarin alle stemmen, tegenstemmen en grillige harmonische wendingen kristalhelder werden uitgelijnd. Gevoelsmatig wekte Gavrylyuk in Mozart echter nog een beetje de indruk alsof hij door een sleutelgat kéék naar de emoties waarvoor hij de deur eigenlijk wagenwijd open had willen zetten. Mozart klonk pril en puur, maar miste nog wat aan kleur en poëzie.

In de berucht moeilijke 28 Variaties op een thema van N. Paganini van Brahms imponeerde Gavrylyuk met zijn weergaloze virtuositeit, die hij volledig in dienst stelde van de partituur.

Emotioneel vlogen deuren en ramen pas echt open in de Toccata en Fuga van Bach/Busoni, waarin Gavrylyuk betoverde doordat hij nu meer risico’s nam en zelfs af en toe een foutje maakte, dat niets afdeed aan zijn magistrale spel. Ook tijdens zijn expansieve vertolking van Rachmaninovs Tweede sonate liet de jonge Rus alles stromen en vloeien, waarna nog vier spectaculaire toegiften volgden: Rachmaninovs Vocalise , Czifra’s Bumblebee, een Prelude van Skrjabin en de Horowitz-bewerking van Mendelssohns Bruiloftsmars.
(Recensent: Wenneke Savenije)