Betoverend recital door Grigory Sokolov

vr 27 mrt '09 De Russische pianogrootmeester Grigory Sokolov gaf afgelopen zondagavond een betoverend recital in de serie Meesterpianisten. Sokolov speelde voor een volle Grote Zaal een programma met sonates van Beethoven en Schubert en gaf 'vijf magistrale toegiften' van Rameau en Chopin.

Voor de pauze speelde Sokolov de Sonate nr. 2 in A gr.t., op. 2 nr. 2 en de Sonate nr. 13 in Es gr.t., op. 27 nr. 1 "Sonata quasi una fantasia" van Beethoven die hij zonder applaus te dulden achter elkaar speelde. Na de pauze stond de Sonate in D gr.t., D 850 van Schubert op het programma.

Daartoe aangemoedigd door een uitzinnig applaudisserend publiek gaf de 'meester onder de meesters' tot besluit maar liefst vijf toegiften: 'Les Sauvages' uit: 'Nouvelles Suites de Pièces de Clavecin' van Jean-Philippe Rameau en vier Preludes (nr. 16, nr. 4, nr. 24 en nr. 15) uit de 24 Preludes op. 28 van Frédéric Chopin.

Het recital van Grigory Sokolov is niet voor radio-uitzending opgenomen.

Uit de pers:
Een selectie citaten uit recensies van het recital van Grigory Sokolov:

NRC Handelsblad – maandag 23 maart 2009
Pianist Sokolov doet de techniek en ook de kunst
Wanneer Grigory Sokolov in de serie Meesterpianisten speelt, heeft pianostemmer Michel Brandjes het relatief gemakkelijk. Veel pianisten hebben speciale eisen waarop de Steinway moet worden afgesteld. Maar voor Sokolov is een goede stemming en een soepel mechaniek voldoende.

De rest doet hijzelf. Voor elk recital haalt deze gigant onder de meesterpianisten, die meer weet van vleugels dan de gemiddelde pianotechnicus, het interne mechaniek van de Steinway uit elkaar. Sokolov beschouwt de vleugel als zijn ‘duopartner’ op het podium. Pas wanneer hij er alle geheimen van kent, kan hij er een ultieme uitvoering op geven.

Als hij de vleugel weer in elkaar heeft gezet, volgt de tweede fase: het samen verkennen van de zaal, vaak urenlang. „Als je van muziek houdt, dan is dat genoeg voor een heel leven”, zei Sokolov ooit in een interview. Heilige toewijding en opperste concentratie zijn dan ook bepalend voor zijn fenomenale spel, waarbij alle elementen van het musiceren op een hoger plan worden gebracht.

Maar Sokolov is alles behalve een controlfreak. Zijn ware grootsheid is zijn muzikale spontaniteit. Met alle emoties op scherp stort Sokolov zich op de partituur en herschept daadwerkelijk in het hier en nu. Hij beleeft de muziek met zoveel enthousiasme en gedrevenheid, dat ook de meest bekende noten letterlijk ‘ongehoord’ klinken.

Sokolov opende zijn recital met de relatief weinig gespeelde Beethoven-sonate nr. 2, een jeugdig werk dat nog de geest van Haydn en Mozart ademt. Om de frisheid van de partituur niet te bedelven onder de grimmige extremiteiten van de rijpere Beethoven, opteerde hij voor een subtiel jeugdportret met voile.

Vanuit het muzikale centrum regisseerde hij met milde hand de karakters in een lichtvoetig drama, dat – wat Sokolov betrof – zonder applaus overging in de aangrijpender materie van Beethovens Sonate nr. 1 ‘Quasi una fantasia’. Nog steeds licht omfloerst schetste hij dit werk in organisch vloeiende lijnen, verfijnd en onnadrukkelijk, maar al met meer contrast en intensiteit.

Er volgde een subtiele uitvoering van Schuberts Sonate in D, op. 53, D 850, een groots opgezet werk vol ongecompliceerde natuurlyriek, dat zelfs in de genuanceerde interpretatie van Sokolov een beetje langdradig uitpakte.

Met vijf magistrale toegiften doorbrak Sokolov daarna de weemoedige verstilling: woest-virtuoos weerklonk Rameaus Les Sauvages, gevolgd door vier adembenemend mooi en expansief gespeelde Chopin-preludes.
(Recensente: Wenneke Savenije)