"Virsaladze vervangt Bronfman waardig"

do 28 mei '09 "In de serie Meesterpianisten […] is het al vaker gebeurd dat invallers voor zieke pianisten grote ontdekkingen bleken te zijn. Ook zondag was dit het geval toen de Georgisch/Russische pianiste Eliso Virsaladze het recital van de geblesseerd geraakte Yefim Bronfman overnam.", aldus Christo Lelie in Trouw naar aanleiding van het recital van afgelopen zondagavond.

Virsaladze, die krap een week voor het recital gevraagd werd in te vallen voor de aan zijn rug geblesseerde Bronfman en het oorspronkelijke programma deels overnam, opende haar recital met de Fantasie in c kl.t., KV 475 en de Sonate in c kl.t., KV 457 van W.A. Mozart en een "ronduit overrompelende" van Prokofievs Sonate nr. 2 in d kl.t., op. 14 waarin zij "de ziedende notenstroom met een superieure verfijning [beheerste]". Na de pauze speelde zij de Arabeske in C gr.t., op. 18 en Carnaval, op. 9 van Robert Schumann.

Haar enthousiaste publiek gaf Virsaladze tenslotte drie toegiften van Chopin: twee "ragfijn gespeelde" Mazurka's (de Mazurka in a kl.t., op. 68 nr. 2 en de Mazurka in cis kl.t., op. 30 nr. 4) en de Grande valse brillante, op. 34 nr. 1.

Het recital van Eliso Virsaladze is niet voor radio-uitzending opgenomen.

Uit de pers:
NRC Handelsblad
Trouw
De Telegraaf

NRC Handelsblad – maandag 25 mei 2009
Eliso Virsaladze maakt indruk
Niet eerder was ze in de serie Meesterpianisten te horen, de uit Georgië afkomstige Eliso Virsaladze, die zondag inviel voor de zieke Yefim Bronfman met behoud van een deel van zijn programma. Maar in pianokringen heeft ze een grote naam, alleen al omdat ze de traditie voortzet van de legendarische Heinrich Neuhaus, leraar van Radu Lupu en wijlen Emil Gilels en Svjatoslav Richter.

Vooral Richter was een groot bewonderaar van Virsaladze. Haar Schumann noemde hij „onvergelijkbaar”, haar Mozart „magnifiek” en haar Chopin „een maatstaf”. Virsaladze, die zelf doceert in Moskou en München, speelde juist deze componisten, en gaf daarbij een grandioze vertolking van Prokofjevs Sonate nr. 2, een meedogenloos stuk dat Bronfman had willen combineren met het beruchte en bijna ‘onspeelbare’ Islamey van Balakirev.

Wat onwennig opende Virsaladze met een doordachte maar wat moeizame uitvoering van Mozarts Fantasie in c, KV 475, waarin enkele misslagen minder stoorden dan de muzikale stagnatie van de noten. Maar tijdens haar markante vertolking van Mozarts Sonate in c, KV 457, begonnen de noten te stromen en vloeien, waarbij Virsaladzes uitzonderlijk heldere stemvoering indruk maakte.

Veel pianisten raken in de technisch veeleisende Tweede Sonate van Prokofjev buiten adem, en gaan dan raggen. Maar Virsaladze beheerste de ziedende notenstroom met een superieure verfijning, gaf aandacht aan alle details en creëerde een bijzonder kleurenpalet.

Schumanns Arabeske in C werd uiteengezet in elegant stijgende en dalende lijnen, waarna Virsaladze zich stortte op Schumanns onstuimige Carnaval. Hij laat zijn alter ego’s aan het woord: de dromerige en introverte Eusebius en de temperamentvolle Florestan. In de gestroomlijnde en beheerste uitvoering van Virsaladze vloeiden deze fantasiefiguren samen tot één persoonlijkheid. En daarmee mistte ze de intense emotionele lading van deze onstuimige muziek, waarin de wereld in lichterlaaie staat en Schumanns dromen exploderen in massa’s rozen.

Er volgden nog drie toegiften van Chopin in een golvende beweging en poëtische kleurstellingen.
(Recensente: Wenneke Savenije)

Trouw – dinsdag 26 mei 2009
Eliso Virsaladze legt diepe lagen bloot in Prokofjev
Meesterpianist Eliso Virsaladze lijkt haar naam in Nederland op slag te hebben gevestigd.

In de serie Meesterpianisten van het Concertgebouw is het al vaker gebeurd dat invallers voor zieke pianisten grote ontdekkingen bleken te zijn. Ook zondag was dit het geval toen de Georgisch/Russische pianiste Eliso Virsaladze het recital van de geblesseerd geraakte Yefim Bronfman overnam.

Eliso Virsaladze heeft in de internationale pianowereld al vele jaren een gevestigde naam. Ze behoort tot de beste leerlingen van de legendarische pianopedagogen Heinrich Neuhaus en Yakov Zak, bij wie ze aan het Moskouse conservatorium studeerde. Inmiddels is zij aan datzelfde instituut professor. Ze won belangrijke prijzen in toonaangevende, internationale pianoconcoursen. Tegenwoordig prijkt haar naam op de lijsten van juryleden van diezelfde wedstrijden.

Wat zij zelf op de piano presteert, was in Nederland tot nu toe onbekend, maar na haar Amsterdamse optreden lijkt haar naam in ons land op slag gevestigd. Getuige het langdurige en warme applaus hebben de concertgangers de frêle pianiste in hun hart gesloten.

Aanvankelijk moesten Virsaladze en haar publiek nog aan elkaar wennen. De pianiste leek behoorlijk nerveus, getuige enkele misslagjes die haar verder zo solide en uiterst verzorgde spel in Mozarts Fantasie KV 475 en Sonate KV 457 ontsierden.

Opmerkelijk fraai en rijk gedifferentieerd was haar toucher: de tonen lijkt ze met elegante, weloverwogen bewegingen zonder welke vorm van slagkracht ook uit de toetsen te trekken. Alles draaide om cantabiliteit, die de pianiste naast haar aanslagcultuur ook door asynchroniciteit van beide handen wist te realiseren. Mozarts werken kregen bovenal een weemoedige ondertoon, maar de dramatische spanning bleef in deze romantische vertolkingen nogal onderbelicht.

In Prokofjevs Tweede sonate wist Virsaladze haar schroom volledig te overwinnen. Haar uitvoering van dit werk was ronduit overrompelend, niet door de agressiviteit of kracht waarmee jonge, mannelijke pianisten dit stuk doorgaans te lijf gaan, maar door de diepe lagen die Virsaladze wist te bloot te leggen.

Haar aanpak was overwegend lyrisch, maar allerminst zoet of week, eerder geheim- en diepzinnig. Fascinerend waren de momenten waarin de pianiste de pianoklank op slag wist te transformeren, zoals een organist dat kan die met één druk op een knop de registratie kan omgooien.

Even origineel en muzikaal als haar Prokofjev-spel waren haar vertolkingen van de ’Arabeske’ in C en ’Carnaval’ van Schumann. Haar speelwijze was overwegend licht en helder, met veel oor voor detail. Hoewel ze zeker geen krachtpatser is, heeft Eliso Virsaladze genoeg virtuositeit om een lastig werk als ’Carnaval’ gaaf en met veel profiel en fantasie neer te zetten.

In drie Chopin-toegiften (twee ragfijn gespeelde mazurka’s en de Grande valse brillante) werd duidelijk dat een aan deze Poolse componist gewijd recital zeker niet te versmaden zou zijn.
(Recensent: Christo Lelie)

De Telegraaf – dinsdag 26 mei 2009
Virsaladze vervangt Bronfman waardig
Eliso Virsaladze: haar spel heeft iets bewonderenswaardig stoïcijns.

Niet de pianist Yefim Bronfman zat zondagavond op het podium van het Amsterdamse Concertgebouw, maar Eliso Virsaladze. Deze chique dame van zesenzestig jaar sprong in voor de Rus, die van zijn arts niet mag reizen vanwege een rugblessure. De afzegging op het laatste moment is een nachtmerrie voor iedere impresario, maar Virsaladze toonde zich een waardig vervangster bij haar debuut in de Meesterpianistenserie.

De Georgische, afkomstig uit de grote Russische school van Heinrich Neuhaus en Yakov Zak, speelde deels dezelfde werken als Bronfman zou hebben gedaan. De Tweede pianosonate van Prokofjev bleef op het programma gehandhaafd. Met uiterste toewijding sneed Virsaladze het Allegro aan en sloop ze van het Andante naar het Vivace. Ze koos geen exuberante interpretatie die de gekheid van dit werk benadrukte, maar een gedecideerde: dat bleek een opmerkelijk effectieve keuze.

In Mozarts Sonate in c en diens Fantasie in dezelfde toonsoort pakte deze bescheidenheid minder aantrekkelijk uit en stond Virsaladzes vriendelijke reserve een gedreven bezieling in de weg. Het spel van de pianiste heeft iets bewonderenswaardig stoïcijns. Haar degelijke toucher brengt haar tot subtiele verstilde passages, maar mist soms de souplesse om tot een spannende timing te komen.

Virsaladze besloot haar fraai samengestelde recital met Carnaval van Schumann, een van haar lievelingscomponisten. Deze karakterstukken plaatste ze in een vrijere sfeer die ze onmiddellijk definieerde met een spetterend gespeelde ‘Préambule’ en een markant neergezette ‘Pierrot’.

Bij het slotapplaus overhandigde de impresario Marco Riaskoff zelf de bossen bloemen. Het enthousiasme van de niet geheel uitverkochte zaal bracht Virsaladze tot het spelen van drie toegiften, waaronder een zingende Mazurka in cis opus 30, nr. 4 van Chopin. In de Valse brillante opus 34, nr. 1 van deze componist gooide ze alle remmen los, net als een fan in het publiek die haar ongegeneerd, mét flits, fotografeerde.
(Recensente: Frederike Berntsen)