Pianist Anton Kuerti kruipt in en achter de noten

De Telegraaf – dinsdag 3 november 2009
Pianist Kuerti is wars van effectbejag
Anton Kuerti: behoedzaamheid was het sleutelwoord

Anton Kuerti verving vorig jaar Murray Perahia, die zijn concert in de serie Meesterpianisten moest afzeggen wegens een blessure. Prompt werd Kuerti opgenomen in het bestand van de impresario Marco Riaskoff en zo speelde hij afgelopen zondag opnieuw in het Amsterdamse Concertgebouw, voor een nagenoeg uitverkochte Grote Zaal.

De Canadees gaf een recital waar de fijngevoelige luisteraar hem dankbaar voor zal zijn geweest. Het gaat de zeventigjarige Kuerti niet om uiterlijk vertoon: hij is wars van ieder effectbejag. De musicus graaft en speurt naar de kleinste details binnen harmonie en melodie. Aan het begin van het concert bekroop de toehoorder de gedachte dat dit wel eens een heel lange avond zou kunnen worden. Maar gaandeweg ontstond het besef dat Kuerti zijn programma buitengewoon zorgvuldig had samengesteld en binnen die opbouw ook geleidelijk naar de toppen van zijn kunnen speelde.

Terwijl de uitvoering van Mozarts Fantasie in c (KV 475) en de Sonate in Es (Hob.XVI:52) van Haydn nog smeekte om wat peper en zout en een breder dynamisch bereik, vertolkte de pianist Mendelssohns Variations sérieuses en het Rondo Capriccioso uiterst doortastend. De bekende melodie van dit laatste werk kreeg frisse kleuren. De slotakkoorden klonken zelfs dermate overtuigend dat de dienstdoende suppoost onmiddellijk met een bos bloemen de trap af kwam, terwijl er nog een compositie van Beethoven in het vooruitzicht lag.

In de Sonate nr. 31, Beethovens voorlaatste, leek de pianist met zijn zijdezachte toucher de delen een voor een te verkennen zonder een eensluidende waarheid te willen verkondigen. Behoedzaamheid was het sleutelwoord. Dat leverde betoverende fraseringen op, maar deed ook verlangen naar krachtiger spel.

Dat het herfstweer op de luchtwegen van het publiek slaat, valt nog meer op in een solorecital dan tijdens een symfonisch concert. Maar Kuerti liet zich geen moment uit zijn concentratie halen. Zijn vingers sprintten in Schumanns Tweede sonate over de toetsen en gaven de gepassioneerde noten op elegante wijze gewicht.
(Recensente: Frederike Berntsen)

de Volkskrant – dinsdag 3 november 2009
Meesterpianist Kuerti vaart te veel op automatische piloot
De verwachtingen voor zijn tweede recital waren hooggespannen, maar werden niet waargemaakt

De pianist Anton Kuerti, een 71-jarige Canadees die vorig jaar in de Amsterdamse serie Meesterpianisten inviel voor Murray Perahia, speelde bij dat verlate debuut zo mooi Beethoven, dat hij meteen werd teruggevraagd. Kuerti bleek als muzikale body double te kunnen bogen op een staat van dienst. Invallend voor fameuze solisten had hij al menigeen gelukkig gemaakt.

Kuerti's eerste 'eigen' recital in de meesterserie viel zondag van de weeromstuit tegen. Niet dat hij karig was met muziek. Deze eredoctor, laureaat van het Schumanngesellschaft en officier in de Orde van Canada heeft uithoudingsvermogen. Voor vijf pianoconcerten van Beethoven op een avond schijnt hij zijn hand niet om te draaien, en als het moet, doet hij de pianopartij in diens Koorfantasie er ook nog bij. De Concertgebouwsuppoost die hem zondagavond tegen kwart over tien in de bloemen kwam zetten na een pittig programma met Mozart, Haydn, Schumann en Mendelssohn, werd even zo vriendelijk weer van het podium gestuurd omdat er nog een complete Sonate opus 110 van Beethoven moest volgen.

De teleurstelling zat 'm ook niet in het kaliber van Kuerti's programmakeuzes. Robert Schumann, die de pianoliteratuur heeft verrijkt met een hemelbestormende Sonate nr 2, heeft pianisten ook een probleem bezorgd: welk slotdeel kiezen we, de oorspronkelijke finale, fabuleus moeilijk en spannend-grillig, of het nauwelijks minder lastige, maar bevattelijker rondo (presto-prestissimo) dat de componist ervoor in de plaats stelde? Kuerti koos de simpelste, tevens beste oplossing, en speelde beide finales.

Ze gingen zelfs bijna ongemerkt in elkaar over. Kuerti's techniek is van een dusdanig niveau dat hij het 'zo snel mogelijk' dat Schumann boven deel 1 zet probleemloos kan laten volgen door een paradoxaal, door Schumann zelf gedicteerd 'sneller' en 'nog sneller'. Dan kunnen twee hondsmoeilijke finales er gerust wel bij zonder adempauze.

Het probleem van de avond zat hem in een lastig benoembare afwezigheid van geest. Kuerti leek een automatische piloot te hebben aangezet. Over zijn subtiele toucher lag een sluier. Mozarts Fantasie in c (KV 475) ploegde na een fijn geëtst begin naar z'n eind. Haydns majesteitelijke Sonate in Es viel uiteen in kauwgumdraden. Mendelssohns Variations sérieuses veranderde in een boodschappenbriefje. Voortvarend en makkelijk rolde het allemaal uit de piano – maar de slotfuga van Beethovens opus 110 kwam als een verlossing

Toegiften als Mendelssohns Scherzo a capriccio of Rondo capriccioso hoefden niet meer. Die had Kuerti al in zijn hoofdprogramma gestopt. In hun beknoptheid klonken die het best.
(Recensent: Roland de Beer)