Nikolai Lugansky, piano
Grote Zaal, Concertgebouw Amsterdam

Gerelateerd nieuws:

Zijn muzikale temperament en zijn techniek maken hem, samen met Sokolov, Kissin en Volodos, tot de gedroomde opvolgers van de grote Russische pianisten uit de vorige eeuw. Hij viert triomfen op de grote podia, maar sterallures zijn hem vreemd. Nikolai Lugansky, ‘Kolya’ zoals zijn familie en vrienden hem kennen, heeft een bescheiden, haast onopvallend voorkomen maar onderhuids kookt en borrelt het van muzikaal verlangen om zijn verhaal vanachter de piano de wereld in te slingeren.

Nikolai Lugansky werd geboren in 1972, de tijd dat de Communistische Partij onder Leonid Breznjev op het hoogtepunt van zijn macht was. Vader en moeder Lugansky werkten allebei in Moskou aan de universiteit. Al op jonge leeftijd blijkt dat hun zoon een uitzonderlijk muzikaal talent is. Op zijn vijfde krijgt hij zijn eerste pianolessen en op zijn zestiende wint hij een concours in Leipzig. In 1994 komt de grote doorbraak als hij door de jury van de befaamde Internationale Tsjaikovsky Competitie tot winnaar wordt uitgeroepen en wordt vergeleken met grootheden als Sviatoslav Richter en Emil Gilels.

Over de carrière van Lugansky doen overigens vele interessante verhalen de ronde: bijvoorbeeld dat hij als tiener zijn leslokaal op het conservatorium binnenstapt en te horen krijgt dat hij drie dagen later bij het Edinburgh Festival voor een zieke collega mag invallen. Repertoire: Rachmaninovs Derde pianoconcert, hetgeen hij op dat moment nog nooit eerder heeft gespeeld. Hij doet het toch, studeert dit stuk, een van de moeilijkste uit de pianoliteratuur, in drie dagen in en laat zijn Schotse publiek verbijsterd achter.

“Ik ben, denk ik, voorbestemd om pianist te worden. Nog voordat ik noten kon lezen, schijn ik al een sonate van Beethoven te hebben gespeeld – op het gehoor”, zegt Lugansky. Een wonderkind dus. Maar volgens hemzelf wel een met een normale kindertijd: “Ik heb een heel gewone jeugd gehad. Ik had gelukkig tijd genoeg om met mijn vriendjes te spelen en ook voor lange vakanties op de datsja van mijn oma. Voorbij het houten hek begon het oneindige Russische platteland, waar de tijd had stilgestaan.”

Zijn laatste recital in de serie Meesterpianisten in november 2006 werd bejubeld door pers en publiek. De Volkskrant kopte “Lugansky gaat nu door roeien en ruiten” en schrijft: “In zijn uitvoeringen, hoe intiem ook gespeeld, kolkt en stormt het altijd.” Een romanticus in de ware zin van het woord dus. NRC Handelsblad noemt Lugansky “één met Rachmaninov” en roemt zijn ingetogen maar onverschrokken virtuositeit en zijn rijke verbeeldingskracht en benadrukt dat Lugansky “de kwaliteiten van een klassiek bouwmeester koppelt aan een bijna egoloze emphatie en nooit verzandt in een emotionele zwelgpartij.”

Net als Rachmaninov, een van zijn lievelingscomponisten, neigt Lugansky naar een koperkleurig toucher, waarmee hij de vleugel kan laten fluisteren, zingen of brullen zonder de oren van zijn publiek te beledigen. De ideale eigenschappen om zijn romantisch-virtuoze programma prachtig te laten weerklinken.