door Louis Gauthier, De Telegraaf, 20 november 2018

Denis Matsuev sleutelt aan zijn piano spel als een automonteur: grof maar vastberaden. Met zijn gepassioneerde benadering van onder andere de muziek  van Tsjaikovski maakte hi jwereldwijd naam. De beroemde Rus speelt overal en met iedereen. Deze zondag keert Matsuev solo terug in de serie Meesterpianisten van Marco Riaskoff in de grote zaal van Het Concertgebouw. De 43-jarige Rus is niet meer zenuwachtig te krijgen voor een concert. Hij staat al sinds zijn tienerjaren op het podium en is op het punt gekomen dat elk optreden meer ontspannen voelt. „Als je je repertoire door en door kent, dan is het alleen maar genieten om met een groots orkest te spelen en met een volle zaal de hemel te raken”, zegt de vriendelijke Rus. De stijl van Matsuev is uit duizenden te herkennen. Vaak speelt hij op het botte af, als een monteur die aan de onderdelen van een auto  aan het sleutelen is. Maar hij heeft ook een sensitieve kant. Dan danst hij met zijn grove handen zachtjes over de toetsen. Die kantkomt vooral tot uiting bij het spelen van de Russen, vooral zijn geliefde componist Tsjaikovsky. Hij heeft een heel andere benadering dan de wat gepolijste Japanse of Chinese pianisten, vindt Matsuev zelf. „Zij lezen alleen maar de noten. Voor mij zijn de noten een vertrek punt voor de muziek.

Noten zijn een middel om een bepaald karakter te vertolken in plaats van instructies om perfect na te spelen wat er in de bladmuziek staat.” Matsuev zit er inderdaad wel eens een nootje naast of laat er soms één weg, maar dat kan hem niets schelen. „Liever een paar misslagen dan te perfect spel. Dan heb je tenminste nog iets om over te discussiëren als je naar het concert bent geweest. Ik speel altijd voor mijn publiek, niet voor mijzelf. De mensen moeten een goede avond hebben.” Publieksbewust als hij is, is hij onlangs gestart met vloggen. „Ik wil mijn publiek graag meenemen in mijn leven. Dat k an zijn door vlak voor een optreden een filmpje in de kleedkamer te maken of door te laten hoe ik de piano in The Carnegie Hall in New York inspeel.” Matsuev is als enig kind opgegroeid bij ouders die musici waren en ook zij beschouwden de vleugel als de hoeksteen van het leven. Zo gaf zijn moeder pianoles en componeerde z ijn vader op de vleugel naar hartenlust. „Voor ons draaide alles om muziek thuis. Het was bijna onmogelijk om geen musicus te worden. Zeker niet omdat mijn vader me pianoles gaf tot mijn vijftiende. Daarna gaf hij het stokje door aan een andere pedagoog, want hij hoorde dat er meer in mij zat dan hij met zijn kennis kon evenaren.”

Matsuevs donkere ogen glinsteren. „Ik ben nog steeds dankbaar voor de New Names Charitable Foundation prijs die ik als jonge jongen heb gewonnen. Het bracht me in Moskou om te gaan studeren”. Na de verhuizing naar Moskou ging alles in sneltreinvaart. Matsuev ging studeren bij Aleksey Nasedkin en Sergei Dorensky en won op 23-jarige leeftijd het prestigieuze Tschaikovsky Concours. „Dat w as een schot in de roos. Ik kwam in contact met orkesten en dirigenten waarvan ik als kind al droomde.” Maar de jonge Denis was niet alleen gek op muziek, hij hield ook erg van voetbal. „Ik dribbelde er lustig op los. Door ongelukkige valpartijen heb ik mijn hand drie keer gebroken. Doodeng natuurlijk, als pianist. Gelukkig heeft het mijn pianospel niet beïnvloed. Ik ben er misschienw el juist sneller door gaan spelen’ lacht hij, ‘Ons vak is topsport. Ik heb het pianoconcert No.2 van Rachmaninov denk ik wel driehonderd keer gespeeld. Elke keer weer wil ik het beter of net even anders laten klinken. Dat kan een voetballer me niet nadoen. Zoveel doelpunten maken.”

Nog steeds wil de pianist zich niet beperken tot één discipline. Hij is een groot liefhebber van jazz en af en toe drumt hij mee met bevriende musici. „Jazz is mijn tweede liefde. Ik kan daar soms meer in wegdromen dan in klassieke muziek. Vanwege de vrijheid in het spel. Alle stijlen door elkaar spelen en dan kun je ook nog zolang doorgaan als je wilt.” Of er een toekomst in de jazzmuziek ligt? „Ik wil me geen professionele jazzmusicus noemen hoor. M aar het brengt me wel veel plezier om jazzmuziek te spelen. En ik luister het gewoon heel graag. Is er niet een goede jazzclub in Amsterdam? Als ik er toch ben…”

Denis Matsuev is te zien in de Serie Meesterpianisten in het Concertgebouw Amsterdam, zondag 25 november.

foto: Harmonia Mundi